HÀNH TRÌNH TỪ NỖI ĐAU ĐẾN BẦU TRỜI TỰ DO

Hành trình từ nỗi đau đến bầu trời tự do

Sáng 11-7-2025, tại Phủ Chủ tịch, Phó Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân đã tiếp nhà hoạt động xã hội và nữ phi hành gia gốc Việt đầu tiên bay vào không gian - Amanda Nguyễn. Cuộc gặp gỡ mang ý nghĩa đặc biệt không chỉ bởi thành tích khoa học đáng tự hào, mà còn là sự tôn vinh tinh thần bình đẳng giới, khát vọng vươn lên và sức mạnh nội tâm của người phụ nữ Việt Nam trong thời đại mới.

Phó Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân gửi lời chúc mừng và biểu dương Amanda Nguyễn - người phụ nữ gốc Việt đầu tiên chinh phục không gian, thể hiện tinh thần dám mơ ước, dám vượt giới hạn bản thân. Bà nhấn mạnh, hành trình của Amanda là nguồn cảm hứng mạnh mẽ cho phụ nữ và giới trẻ Việt Nam, đồng thời khẳng định chính sách nhất quán của Việt Nam trong thúc đẩy bình đẳng giới, tạo môi trường an toàn, công bằng để phụ nữ phát triển toàn diện.

Amanda Nguyễn được biết đến như một trong những gương mặt tiêu biểu của thế hệ người Việt trẻ thành công ở nước ngoài. Tốt nghiệp Đại học Harvard, từng làm việc tại NASA và nghiên cứu tại Viện Công nghệ Massachusetts (MIT), cô là minh chứng sống động cho trí tuệ Việt Nam trên trường quốc tế. Không chỉ dừng lại ở lĩnh vực khoa học, Amanda còn là biểu tượng đấu tranh vì quyền phụ nữ, với vai trò nhà sáng lập tổ chức phi lợi nhuận Rise - đơn vị vận động thành công việc ban hành Luật Quyền lợi cho nạn nhân bị xâm hại tình dục tại Mỹ. Đạo luật sau đó được Liên hợp quốc tham khảo trong quá trình xây dựng Nghị quyết Toàn cầu về quyền của nạn nhân tấn công tình dục năm 2022.

Những cống hiến không ngừng nghỉ ấy đã đưa tên tuổi Amanda đến với các giải thưởng và sự ghi nhận toàn cầu. Cô từng được đề cử Giải Nobel Hòa bình năm 2019, được tạp chí TIME vinh danh là “Người phụ nữ của năm 2022” - một sự công nhận xứng đáng cho trí tuệ, bản lĩnh và lòng nhân ái.

Trong buổi tiếp, Amanda Nguyễn xúc động bày tỏ niềm tự hào khi mang trong mình dòng máu Việt Nam, khẳng định “mọi thành tích đạt được đều là nhờ nguồn cội Việt Nam”. Cô chia sẻ cảm xúc đặc biệt khi được nhìn thấy Trái đất từ khoảng không vũ trụ, cảm nhận sâu sắc tình yêu quê hương và trách nhiệm với nhân loại. Trên con tàu New Shepard trong sứ mệnh NS-31 của Blue Origin, Amanda Nguyễn đã gửi lời chào “Xin chào Việt Nam!” từ ngoài không gian - khoảnh khắc ngắn ngủi nhưng mang ý nghĩa sâu sắc, chạm đến trái tim hàng triệu người.

Cùng chuyến bay ấy, cô mang theo 169 hạt giống sen Việt Nam do Trung tâm Vũ trụ Việt Nam trao tặng, biểu tượng cho sự sống, trí tuệ và sức mạnh bền bỉ của dân tộc. Amanda gọi đó là “nghi lễ thiêng liêng”, kết nối cô với cội nguồn và khẳng định bản sắc Việt giữa vũ trụ bao la. Chủ tịch nước Lương Cường đã gửi thư chúc mừng, biểu dương thành tựu của người phụ nữ gốc Việt, coi sự kiện là minh chứng cho trí tuệ Việt Nam tỏa sáng và tinh thần hợp tác văn hóa - khoa học giữa Việt Nam và Hoa Kỳ, đặc biệt trong năm kỷ niệm 30 năm thiết lập quan hệ ngoại giao hai nước.

Ít ai biết rằng, để có được ngày hôm nay, Amanda đã đi qua những nỗi đau sâu thẳm. Năm 2013, khi còn là sinh viên Đại học Harvard, cô là nạn nhân của một vụ tấn công tình dục. Sau khi báo cáo vụ việc, Amanda phát hiện hệ thống pháp luật còn nhiều bất cập trong việc bảo vệ quyền lợi của nạn nhân. Cô không chọn im lặng, mà quyết định hành động. Từ trải nghiệm của chính mình, Amanda viết và đề xuất Đạo luật Quyền của Nạn nhân bị tấn công tình dục, vận động Quốc hội Mỹ thông qua và được Tổng thống Barack Obama ký ban hành năm 2016. “Tôi không chỉ chiến đấu vì chính mình mà còn vì hàng triệu người khác không có tiếng nói. Tôi hét lên, và thế giới đã lắng nghe”, Amanda chia sẻ.

Từ một sinh viên chịu nhiều tổn thương, Amanda trở thành nhà hoạt động toàn cầu, tiếp tục dẫn dắt phong trào Rise, góp phần thúc đẩy Liên hợp quốc thông qua nghị quyết mang tính bước ngoặt về quyền của người sống sót sau bạo lực tình dục. Với Amanda, bình đẳng giới không chỉ là khái niệm pháp lý mà là hành trình chữa lành, khẳng định giá trị con người và quyền được mơ ước của phụ nữ ở mọi nơi trên thế giới.

Song hành với hoạt động xã hội, Amanda vẫn nuôi dưỡng giấc mơ thời thơ ấu là trở thành phi hành gia. Cô theo đuổi nghiên cứu tại Trung tâm Vật lý Thiên văn Harvard-Smithsonian, thực tập tại NASA và huấn luyện tại Viện Khoa học Hàng không Vũ trụ Quốc tế (IIAS) với chuyên ngành sức khỏe phụ nữ trong môi trường vi trọng lực. Nỗ lực ấy giúp Amanda được công nhận là người phụ nữ gốc Việt đầu tiên bay vào vũ trụ - một cột mốc lịch sử không chỉ của riêng cô, mà còn của cộng đồng người Việt toàn cầu.

Trong chuyến thăm Việt Nam lần này, Amanda Nguyễn là diễn giả danh dự tại lễ tốt nghiệp năm 2025 của Trường Đại học Fulbright Việt Nam, với chủ đề “Cội rễ và Đôi cánh”. Cô chia sẻ: “Tôi muốn những cô gái trẻ gốc Á, đặc biệt là người Việt Nam biết rằng họ không cần từ bỏ nguồn gốc của mình để chạm đến những vì sao”.

Từ cô sinh viên từng chịu tổn thương đến người phụ nữ bay vào không gian, Amanda Nguyễn đã viết nên câu chuyện của lòng dũng cảm, trí tuệ và niềm tin. Hành trình ấy là minh chứng sinh động cho sức mạnh của phụ nữ Việt Nam, những người dám vượt qua định kiến, khẳng định vị thế trong khoa học, xã hội và cả vũ trụ.

“Quá khứ không định nghĩa con người. Chính cách chúng ta lựa chọn đi tiếp quyết định ta là ai” - Amanda Nguyễn viết trong hồi ký Rise: A Survivor's Journey from Silence to Power. Câu nói ấy cũng là thông điệp Amanda gửi đến thế hệ phụ nữ Việt hôm nay - những người đang âm thầm vươn lên, góp phần khẳng định giá trị bình đẳng, nhân ái và tự do trong một thế giới không ngừng chuyển động.

Mỹ Linh (tổng hợp)
Ảnh: Internet