NỮ NGHỆ SĨ BIÊN PHÒNG

Nữ nghệ sĩ Biên phòng

Từ miền quê lúa Thái Bình (nay thuộc tỉnh Hưng Yên), trong một gia đình không ai theo nghệ thuật, có cô bé sớm bộc lộ niềm đam mê đặc biệt với múa. Năm tháng trôi qua, cô bé ngày nào nay đã trở thành một biên đạo múa tài năng của Bộ đội Biên phòng, đó là Thượng tá, Nghệ sĩ Ưu tú Hoàng Thị Loan.

Năm 1990, Hoàng Thị Loan trúng tuyển vào Trường Múa Việt Nam. Tốt nghiệp năm 1994, chị về công tác tại Đoàn Văn công Bộ đội Biên phòng, trở thành diễn viên múa chuyên nghiệp. Tuổi trẻ của chị gắn liền với những chuyến lưu diễn dài ngày tới các đồn Biên phòng xa xôi, những bản làng heo hút nơi biên giới. Có khi đoàn biểu diễn giữa núi rừng, đốt lửa thay ánh đèn sân khấu; có khi là những đêm diễn trong sương lạnh miền cao hay dưới mái lán tạm giữa rừng sâu. Gian khổ là thế, nhưng ánh mắt rạng ngời của người lính, nụ cười háo hức của bà con vùng biên luôn là nguồn động viên, thôi thúc chị và đồng đội vượt qua mọi khó khăn, đem nghệ thuật đến với biên cương Tổ quốc.

Từ một diễn viên múa, Hoàng Thị Loan từng bước khẳng định bản lĩnh sáng tạo khi chuyển sang vai trò biên đạo múa - một dấu mốc quan trọng trong sự nghiệp nghệ thuật của chị. Không ngừng học hỏi, tìm tòi, chị đã sáng tạo nên nhiều tác phẩm mang đậm bản sắc dân tộc và hơi thở người lính Biên phòng. Những tác phẩm như “Hoa cườm”, “Xe sợi”, “Đời cửi”, “Tình tre”, “Sen Việt”... là kết tinh của lao động nghệ thuật nghiêm túc, bền bỉ và khát vọng sáng tạo không ngừng.

Năm 2009, tác phẩm đầu tay “Hoa cườm” do chị biên đạo được chọn tham dự Cuộc thi nghệ thuật ca múa nhạc chuyên nghiệp toàn quốc, giành Huy chương Bạc - phần thưởng xứng đáng và cũng là bước khởi đầu đầy hứng khởi cho hành trình sáng tạo sau này.

Say mê khám phá văn hóa vùng cao, đặc biệt là đời sống của đồng bào dân tộc Hà Nhì, trong những chuyến đi công tác Tây Bắc, chị Loan cảm nhận sâu sắc vẻ đẹp của người phụ nữ vùng cao - những cô gái, người mẹ suốt đời gắn bó với khung cửi, tấm vải, sợi chỉ. Những trải nghiệm ấy đã khơi nguồn cảm hứng cho tác phẩm “Đời cửi” - vũ khúc tôn vinh nghề dệt vải truyền thống, giúp chị giành Huy chương Vàng tại Hội diễn Nghệ thuật chuyên nghiệp toàn quân năm 2018.

Tiếp nối thành công, năm 2023, tác phẩm “Tình tre” tiếp tục khẳng định tài năng của NSƯT Hoàng Thị Loan. Lấy cảm hứng từ hình ảnh cây tre - biểu tượng của sức sống mãnh liệt, tinh thần kiên cường và tình cảm gắn bó của con người Việt Nam - vở múa như bản trường ca về lịch sử dân tộc, từ buổi đầu dựng nước đến những tháng năm chiến đấu giữ nước. Với bố cục chặt chẽ, âm nhạc dân gian kết hợp hiện đại và ngôn ngữ hình thể giàu biểu cảm, “Tình tre” đã giành Huy chương Vàng tại Hội diễn nghệ thuật chuyên nghiệp toàn quốc về đề tài Quốc phòng toàn dân, đồng thời được Hội Nghệ sĩ Múa Việt Nam trao Giải C tại Hội diễn toàn quốc.

Hơn ba thập niên gắn bó với nghệ thuật dưới màu áo xanh Biên phòng, NSƯT Hoàng Thị Loan không chỉ để lại dấu ấn sâu đậm trên sân khấu mà còn là một cán bộ phụ nữ đầy nhiệt huyết của Đoàn Văn công Bộ đội Biên phòng. Năm 2019, chị vinh dự được phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Ưu tú, ghi nhận chặng đường lao động nghệ thuật bền bỉ, cống hiến trọn vẹn cho nghệ thuật và cho người lính nơi biên cương.

Phía sau vinh quang là những hy sinh thầm lặng, nhất là với một nữ nghệ sĩ - chiến sĩ. Nhưng với chị, tất cả trở nên nhẹ nhàng bởi tình yêu lớn dành cho múa, cho người lính, cho Tổ quốc. Hiện nay, Thượng tá, NSƯT Hoàng Thị Loan vẫn miệt mài biên đạo, giảng dạy và truyền lửa đam mê cho thế hệ trẻ trong Đoàn Văn công Bộ đội Biên phòng.

Bằng tâm huyết, tài năng và sự bền bỉ, chị đã góp phần tạc nên hình ảnh đẹp đẽ của người nghệ sĩ - chiến sĩ nơi biên cương, mang ánh sáng của nghệ thuật thắp lên niềm tin, tình yêu và khát vọng trong trái tim những người lính Biên phòng hôm nay.

Bài và ảnh: THU MINH