TỪ BỜ SÔNG LAM ĐẾN BIÊN GIỚI LONG AN

TỪ BỜ SÔNG LAM ĐẾN BIÊN GIỚI LONG AN

Giữa cánh đồng Long An thẳng cánh cò bay, nơi biên giới Việt Nam - Campuchia trải dài những rặng thốt nốt và vạt lúa xanh rì, tôi - một người lính biên phòng vẫn thường lặng lẽ ngồi nhìn ra đường biên xanh thẳm. Gió từ bên kia thổi về mang theo mùi ngai ngái của cỏ ướt, của đồng ruộng mới cày, làm tôi thèm được nghe tiếng nước Sông Lam vỗ vào bờ bên thôn Hiệu Mỵ quê mình.

Quê tôi ở Hưng Lam, Hưng Nguyên, Nghệ An - nơi dòng Lam giang quanh năm cuộn phù sa, ôm lấy cánh đồng ngô, khoai, lạc… Ngày nhỏ, tôi lớn lên bên ngôi nhà nằm sát bờ phía lở. Mỗi mùa lũ về lại bị nước ngoạm mất từng khoảng đất. Nhưng đất có thể mất, bãi có thể mòn còn tình quê, tình người thì không bao giờ vơi cạn.

Tôi là con út trong gia đình. “Thầy mệ” thường gọi tôi là “con thêm”, vì tôi sinh sau chỉ vài tháng so với đứa cháu gọi mình là cậu. Tuổi thơ tôi là những buổi thả diều, lội sông bắt tôm, nhặt sắt vụn đổi kem đá… Là tiếng mệ gọi vọng từ bếp, ánh mắt thầy dõi theo từ hiên nhà, dịu dàng mà lặng lẽ.

Thầy tôi sinh năm 1940, từng là Chủ tịch huyện Quế Phong, một cán bộ liêm khiết, mẫu mực. Nhưng do sức khỏe yếu, ông nghỉ sớm, lui về quê, sống đời mộc mạc bên vợ con, ruộng vườn, và… những bụi tre làng. Bàn tay từng ký công văn giờ chuyển sang cầm dao vót tre, đan rổ, đan thúng, đan mẹt như một thú vui lặng lẽ mà ông giữ lại cho riêng mình giữa những chiều quê yên ả. Mọi thứ ông làm đều ngay ngắn, chắc chắn, như chính cách ông sống: chỉn chu, bền bỉ, không phô trương.

Tôi nhớ mãi cái dáng thầy lom khom dưới rặng tre sau nhà, ánh nắng chiều rọi vào mái tóc đã ngả màu sương. Ngày ấy tôi hay ngồi bên, lặng lẽ ngắm nhìn, nghe tiếng dao lách cách trên thân tre, mùi khét mà thơm. Có lần, thầy nói: “Tre lành làm thúng bền. Người ngay thì làm việc gì cũng nên”. Lời ấy tôi mang theo suốt đời lính.

Giờ đây, tôi là một sĩ quan biên phòng đang công tác tại tuyến biên giới Long An, nơi không có núi cao vực sâu, nhưng có đồng bằng mênh mông, ruộng thẳng cánh cò bay và những con kênh len lỏi như mạch máu. Biên giới ở đây có vẻ yên bình, nhưng ẩn chứa không ít hiểm họa: buôn lậu, ma túy, mua bán người, xuất nhập cảnh trái phép… Người lính biên phòng không chỉ giữ đất, mà còn giữ lòng dân, giữ sự bình yên cho nhịp sống vùng biên.

Sống ở nơi đầu sóng ngọn gió này, tôi càng thấm thía rằng có những thứ tưởng chẳng liên quan, mà hóa ra lại là cội rễ của nhau. Như đường biên giới nơi tôi canh giữ với dòng Sông Lam quê tôi, tưởng là hai đường song song không chạm, nhưng lại giao nhau trong trái tim nhớ quê, nhớ mệ, nhớ thầy.

Thầy tôi giờ đã già. Mắt mờ, tay run, lưng còng theo năm tháng. Nhưng ông vẫn dậy sớm, vẫn vót tre như trò chuyện cùng thời gian. Mỗi lần tôi gọi điện, ông chỉ cười móm mém: “Con yên tâm, giữ gìn sức khỏe mà lo nhiệm vụ. Thầy già rồi, nhưng còn ráng được. Mệ con khỏe, lo cho cả hai được rồi”. Rồi ông lại hỏi tôi về đơn vị, đồng đội, hỏi mùa nước nổi trong này có giống mùa lũ quê mình không.

Tôi nghe giọng thầy mà như nghe tiếng Sông Lam rì rào trong tim.

Với tôi, hạnh phúc lúc này là được biết thầy mệ vẫn mạnh khỏe. Là những lần phép về quê được ngồi bên bếp than, nhấm nháp chén chè xanh, nghe thầy kể chuyện rẻo cao Quế Phong, những ngày còn làm cán bộ huyện. Là lúc thấy thầy xoa đầu cháu nhỏ, tay run run nhưng mắt vẫn ánh lên nụ cười, đôi mắt đã sáng cả một đời, nay vẫn sáng, chỉ là lặng lẽ hơn xưa.

Có người hỏi tôi: Sống nơi biên giới xa nhà, không người thân bên cạnh, có buồn không? Tôi không buồn. Bởi tôi biết mình đang đứng giữa hai dòng sông: một là chỉ giới thiêng liêng của Tổ quốc - tôi gìn giữ bằng lòng tự hào; một là Sông Lam - chảy trong ký ức, trong hơi thở, trong từng giấc mơ.

Chúng không gặp nhau trên bản đồ, nhưng hòa quyện trong trái tim tôi.

Tôi chưa từng viết thư tay gửi thầy. Nhưng nếu có thể, tôi sẽ viết rằng: “ Thầy ơi… Biên giới Long An đồng lúa trù phú, dân tình đằm thắm. Con vẫn sống tốt, vẫn vững vàng như thầy từng dặn. Con giữ đất như thầy từng giữ lòng người. Và giữa hai dòng chảy, sông Lam quê nhà và chỉ giới biên giới, con đã tìm thấy hạnh phúc của đời mình”.

…Có những chiều biên giới gió về bất chợt, tôi ngồi nhìn trời Long An xanh thẳm mà lòng dấy lên một điều gì rất khẽ. Nỗi nhớ quê không còn là nỗi buồn mà đã thành một lời hẹn, một ước mong âm ỉ: rằng rồi sẽ có ngày tôi trở về thôn Hiệu Mỵ, ngồi bên bờ sông xưa, lặng lẽ nhìn thầy vót tre dưới mái hiên, nghe mệ nhóm bếp nấu nồi ngô bung và nghe tiếng bọn trẻ thả diều như tôi đã từng.

Tôi sẽ kể cho thầy nghe về những tháng ngày đứng gác nơi miền biên viễn, về người dân hiền lành, về những phiên chợ vùng biên… Và thầy sẽ lại nheo mắt cười, chỉ tay về bụi tre cũ: “Con thấy không, tre vẫn đứng đó, như người giữ đất thôi mà...”.

Lúc ấy, tôi sẽ không còn lặng lẽ nhớ thương nữa. Bởi tôi sẽ được sống trọn trong cả hai dòng chảy, một của đất mẹ, một của nghĩa vụ thiêng liêng, nơi tôi có thể vừa ôm lấy bờ sông quê, vừa ôm lấy thầy mệ, mà lòng nhẹ như mây tháng Ba, như gió đồng biên giới thổi về…

Nguyễn Thế
Ảnh minh họa: Internet